O faiado: Espazos

Pilar Lopez

Por aquelo de recoñecer a xente, das referencias, Pilar era do Carril, filla de Mercedes, irman de Andres, Juanita, Lola, Angel, Agustin, Mercedes, casou con Jose Abalo, estiveron bastante tempo traballando no Pais Vasco, tiveron tres fillos.

Un dos seus netos é Gonzalo Arca, o Bob Dylan de Vilagarcia…

No LEON XIII

Durante un tempo a direccion do Colexio Leon XIII, permitironlle algunha aula con nenas, pero o invento durou pouco. en aquel cuplé de pais mom se podia permitir tamaño relaxo.

De cuarta pola esquerda, Tuxa Beiras, a o seu caron Aurora Romero

29 de Outubro do 2026, xoves

Subidas en Guillan, Personas Recordadas, Viaxe do Faiado e cumpreanos  de Pepa Lopez.

En portada, fotografia de un grupo de ferroviarios xunto a o seu xefe, Hermelindo Castro.

Esto vai como homenaxe do Faiado da Memoria a Juan Giraldez digno cidadan de Vilagarcia, traballador da empresa RENFE, finado no dia de onte.

Tamen o noso sentimento polo accidente en Toledo, do choque entre trens que causou tantas perdidas de vidas.

Bos dias

No ano 1976

Un avion apaga incendios caiu en Xiabre moi preto de Guillan«Miña nai e mais eu iamos ao monte cando o vimos pasar. Pareceunos que ía moi baixo. Fixo dúas pasadas a pouca altura». Desde otro punto del mismo lugar, José Francisco Miguéns fue testigo del accidente cuando tenía 13 años y estudiaba en el Colegio de los Padres Somascos de Caldas.
La nave se dirigió hacia la vecina aldea de Guillán, donde se celebraba la fiesta de la patrona. Las manecillas del reloj marcaban las 17.10 horas. «Vimos que voaba baixiño e marchamos correndo», indica Ramón Lorenzo, de 81 años.

«Casi tocaba as viñas», agrega su hijo, Ramón, que tiene 51. «Andivemos polas veigas de millo cara o monte», añade. «As casas do lugar quedaron valeiras e coas portas abertas, deixamos a comida e todo», apunta su padre. Los dos comentan lo acaecido desde el patio de su vivienda de Guillán, mientras arden las brasas en una cocina.

«Estaba no medio da estrada cando escoitei un estourido. Subiron o garda do monte, que era de Guillán, e Ricardo e Tucho, que estaban no alboio arranxando un barril. E despois empezou a chegar máis xente», dice Carmen.

Esto é parte de un reportaxe do periodista Fernando Salgado no Diario de Pontevedra

Na fotografia Sanchez Guisande é Nuñez Bua fuxindo cara o exilio

Dous intelectuais galegos a os que os burdos, golpistas, os que odiaban a democracia,  analfabetos i escuros querian asesinar.

Al estallar la Guerra Civil d­esepeñaba el puesto de decano de la Facultad de Medicina, y ante el riesgo que corría su vida se vio obligado a marcharse, primero a Santiago, donde se refugió en la casa de su hermano, y ante el peligro de ser detenido por la policía franquista, se desplazó hasta Vilargarcía de Arousa, y después a Portugal, donde finalmente consiguió embarcar en Lisboa con destino a Buenos Aires.

Su esposa, Elisa Fernández de la Vega, que había fallecido tempranamente en 1933, fue una pionera en la Universidade de Santiago. Ella y su hermana gemela, Jimena, fueron las primeras alumnas que se matricularon y obtuvieron la licenciatura en Medicina, y en su homenaje la institución docente compostelana bautizó el centro de estudios que hoy existe en Casas Reais. La vinculación de la familia con la cultura siempre fue muy importante; por citar solo dos casos, otra pariente directa de Gumersindo Sánchez Guisande fue Fernanda Sánchez-Guisande, esposa del escritor Gonzalo Torrente Ballester, y un sobrino nieto suyo es el escritor y periodista, colaborador de EL CORREO GALLEGO, Manuel Guisande.

Acompañado de sus tres hijos, Luciano, Wenceslao y Elisa, Gumersindo Sánchez Guisande inició una nueva vida en Argentina, primero en Buenos Aires, donde se encontró con la dificultad de convalidar su título de médico, lo que un primer momento lo obligó a ganarse la vida como practicante. Aún así, fue director médico del Centro Gallego de Buenos Aires, ciudad en la que tuvo una participación muy activa en las tertulias galleguistas, y llegó a ser amigo de destacados exiliados como Castelao, del que llegó a ser amigo personal, médico, e incluso fue el responsable del embalsamamiento de su cadáver.

Solucionados los trámites burocráticos para la homologación de su título, se estableció en Mendoza, donde además de ejercer como catedrático de Anatomía, también fundó un sanatorio en compañía de otro destacado exiliado gallego, el doctor Antonio Baltar Domínguez. Fue catedrático de Anatomía y también de Historia de la Medicina, e incluso llegó a ejercer como emérito tras su jubilación, además de participar en la creación de Instituto de Protección al Emigrante Español. También impulsó la Escuela Argentina de Anatomía de la Mano, así como el Laboratorio de Anatomía Funcional de Ituzaingo, en la provincia de Buenos Aires, que hoy en día lleva su nombre.
Xosé Núñez Búa (1897–1981) fue un intelectual, maestro, abogado y político galleguista originario de Tenorio (Cerdedo-Cotobade, Pontevedra) que se exilió en Argentina tras el golpe de Estado de 1936.

 

• Profesión: Ejerció como maestro, abogado y periodista, y fue director del Colegio León XIII en Vilagarcía de Arousa.
• Actividad política: Militó en el Partido Galeguista, presidió el Grupo Galeguista de Vigo, fue concejal y ocupó la vice”]\nvicepresidencia de la Deputación de Pontevedra en 1936.
• Exilio: Con el estallido de la Guerra Civil en julio de 1936, logró huir a Portugal con la ayuda de Valentín Paz-Andrade y posteriormente se marchó a Argentina.
• Labor en Argentina: Se instaló en La Plata / Buenos Aires, donde cofundó la revista Galicia Libre y promovió el Instituto Argentino de Cultura Gallega.
• Obras principales: Es autor de textos como Revoeira (1971), Vida e paixón de Castelao (1986) y recopilaciones de su obra como Escolma de textos con Galiza ao fondo (1986).

Reconocimiento local

• En Vilagarcía de Arousa, localidad donde ejerció como director educativo, cuenta con una vía urbana con su nombre: la Rúa Xosé Núñez Bua.

Núñez Búa, Xosé, 1897-1981 – Biblioteca Galiciana
Núñez Búa, Xosé, 1897-1981. (Tenorio, Cerdedo-Cotobade, Pontevedra, España, 1897 – La Plata, Arxentina, 1981). Apuntes biográficos…
Consello da Cultura Galega
Xosé Núñez Búa – Consello da Cultura Galega

Al mismo tiempo desarrolla una intensa labor cultural, participando en numerosas tertulias, pronunciando conferencias y organizando cursos, además de presentar numerosas publicaciones científicas y sociológicas, entre las que cabe destacar unaHistoria de la medicinaque fue usada durante muchos años como libro de texto en Argentina. Otros trabajos publicados sonEl padre Feijoo y los anatomismas españoles de su siglo,oSeis cantos gallegos, editado en 1966 con una portada de Luis Seoane. Un libro de prosa poética que tenía como motivo las celebraciones del veinticinco de julio en Compostela.

Todo ello sin olvidar una intensa labor política en defensa de la República, de cuyo gobierno en el exilio llegó a formar parte como ministro de educación. En diversas ocasiones le ofrecieron la posibilidad de regresar a España, pero siempre se negó a volver a pisar el país mientras perdurase la dictadura de Franco.

Falleció en 1976, y como homenaje a su figura en Santiago cabe recordar que en el año 1998 se colocó una placa en la casa donde vivió, en la rúa de Raxoi.

 

Pepa, FELIZ CUMPREANOS

Hoxe a nosa Pepa está de cumpreanos, como non vimos a o mundo soas, colocamos xunto a sua bonita imaxen unha do seu Pai, José Lopez en Betanzos no ano 1956.

Pepa é unhapersoa que o seu traballo, a sua profesion foi a de mestra, pero é unha muller con unha condicion especial, sempre ten un libro que está a leer. IMPORTANTE. A xente non se informa, somentes usan o mobil pero para varias idioteces xuntas. O de ler o levan moi mal. Aqui colocamos unha foto, por exemplo de Pepa, contamos qué é Pepa…. Entran na foto e algun di….”Esta chamase Pepa.”

Unha aperta Querida.

Mercedes e Ramon

Eles son nosos de sempre de familias moi coñecidas, é a primeira vez que nos acompañan nun acto publico do Faiado. Pedirlle disculpas, como a todas e todos por non ser quen, non ter tempo para unha atencion mais cercana. Somos moi poucos, é moi dificil. Gracias por estar ahi, unha aperta e ata a proxima

Morreu meu amigo, Juan Giraldez

Juan Giraldez de Bamio, ferroviario, moito tempo na taquilla da Estacion de Vilagarcia, amigo, defensor das causas xustas, pasamos anos traballando no mesmo espacio, vivimos situacions de todo tipo.

Sinto o pasamento de Juan, o sinto de verdade. Foi un gusto coñecelo, vivir moitas das nosas vidas xuntos.

Ata sempre Juan, penso que queda un enorme vacio neste mundo, ti valias moito.

O noso pesame a sua familia.

 

28 de Outubro do 2028, mercores

Pedimos disculpas a os que foron de viaxe e non saen nas imaxenes, TODO o que lle apetezca estar na paxina que nos envie fotos.

Graciñas tamen a Marta e Alfonso pola cantidade de fotografias.

A os meus compañeiros na organizacion, VICENTE MOHEDANO, MANU MACIAS, M CARMEN PRIETO, XOSE CASTRO RATON, JUAN LEITES. o noso agradecemento.

Xa faremos outro viaxe, pero imos deixar que o tempo pase un pouquiño por aquelo de non ir co corazon encollido.

GRACIAS A TODAS-OS.

Bos dias saude