O faiado: Espazos

De toda a vida ós de Vilagarcía chamáronnos ?os ingleses?. De toda a vida, incluindo a día de hoxe, a escuadra inglesa recalou nesta Vila. Comenzou a vir desde mediados do século XIX e está claro de que, ademáis do diñeiro e algunha cousa máis, deixáronnos o futbol, ?el juego de la pelota? como ven expresado na prensa da época. Ese deporte que os británicos inventaran e que logo foron difundindo alí por onde pasaban.

O ?Faiado da Memoria? atopamos na ?Gaceta de Galicia? do 27de febreiro de 1883, unha reseña do ?Faro de Vigo? onde se fala de cómo os mariños ingleses estaban a ?xogar a pelota? no malecón e de cómo a xente do pobo acudía a velos.

Cando os ingleses recuncaban na vila non era extraño que a prensa local, como ?Galicia Nueva?, escribese: ?todos estes pasados días han jugado al football y hokey los oficiales y marinería francos de servicio…?

Desta relación ingleses-futbol-Vilagarcia podemos darnos conta cando, uns anos despois, se constitue unha directiva de futbol. O equipo chamaríase o ?Villagarcía foot ball Club?, sendo o seu presidente Renaldo Cameron Walter, cónsul inglés en Vilagarcía e como vicepresidente a Charles Lessner.

Explicao moi ben, no ano 50, Luis Bouza Trillo cando relata a historia do futbol local nun artigo publicado en ?el Pueblo Gallego? sobre a ?historia y antecedentes del Arosa S.C.?.

Tamén nunca ?croniquilla? escrita por un tal V. Klé onde fai referencia as relacións dos ingleses e Vilagarcía e o ?esport? que os primeiros traian e que alborotaban a ría.

E de ?esports? e do que vai tratar esta galería fotográfica que iniciamos baixo este título xenérico de “os deportes chegaron coa escuadra”.

Na foto da esquerda vemos ó consul inglés en Vilagarcía, Cameron Walker. Renaldo, casado con María Austroberta, tivo varios fillos, entre os que destaca Carmen, máis coñecida por Cachúmbala. Vivía nunha casa do barrio da Prosperidade (hoxe sigue ali) e que da a praia da Concha e que a xente lle daba por chamar “a praia de Cachúmbala”

Vamos a ir deixando constancia nesta sección dos engadidos fotográficos que vamos a ir realizando. Somos conscentes de que a edad da maior parte das personas que nos visitan son dun tipo medio-alto. É a ese sector a que nos diriximos realmente. Un sector que non está acostumado o uso das novas tecnoloxías como o ordenador ou a internet, pero que, pouco a pouco, vaise sumando a este novo mundo que se lles abre diante deles (e delas).

O primeiro é notificar que isto é un blog, non unha páxina web. É un lugar que crece día a día. Con novas aportacións pola nosa parte e engadidos pola sua na parte concernente os comentarios, ou, como fai a maior parte da xente, a través do correo electrónico.

Cada día vamos creando novas seccións na GALERÍA DE FOTOS. Estas seccións, que teñen unha media de 6 fotografías no seu comenzo, logo van a seguir engadindoselle máis fotos a partir do material de máis de 6.000 elementos gráficos que temos no Arquivo Social da Memoria, a mes de febreiro de 2009. Pero non son contedores pechados senón abertos a novas inclusións. Isto vamos a ir ntificandoo neste espacio en primera páxina do blog.

Hoxe damos comenzo a unha sección dos artistas locais, coñecidos ou non, que naceron ou creceron na nosa Vila.

É o caso de Bernarda Sosín que, xunto a súa irma Felisa (ainda que o seu nome real era Felicidad), rexentaban un pequeno comercio de ultramarinos en Santa Lucia, onde hoxe está a panadería Eugenio. Bernarda era unha das actrices do cuadro drámatico do Liceo. Aquí, nesta foto donada por Celita, podemos vela no Ramal (apreciamos o edificio de Aduanas, actual centro da terceira idade) departindo “alegremente” cun actor de teatro cubano que viña de forma asidua por Vilagarcía. De Bernarda vamos a ter máis fotografias o longo destas galerias.

…e a súa chamada acuden curiosos e convidados.

A veces resulta chamativo a cantidade de persoas que hai arredor dunha igrexa (principal escenario deste espectáculo, ainda non superado, ata o momento, polas ceremonias civís) que non teñen máis interés no evento que ver como “vai a noiva”, ou como “vai a madriña”. Neste tipo de actos sociais os homes quedan nun segundo, e moi discreto, lugar. Son actores de recheo. Da a sensación de que a voda podería celebrarse ben sen eles.

Toda noiva luce esplendorosa nese día. É curioso, xa que o día anterior ninguén, excepto (as veces) o teu futuro home, se fixaba en ti. Ese día a noiva é o gran centro de atención. E sempre está “goapísima”, ainda que, polo baixiño, alguén ande a comentar de que como se agache un pouco as costuras do traxe van a saltar polos aires.

E despois, ó banquete. Porque esa parte do gran teatro social, onde todos perden a compostura inicial e o viño fainos amigo do descoñecido que nos tocou a nosa beira, é o elemento central sobre o que xiran estes eventos sociais. A igrexa ven a ter un simpre papel, case como o dos homes, ou menos as veces. Alí, no banquete, é donde se vai a dirimir o auténtico ser e valer desta voda. ¿Cantos platos de marisco?, ¿cinco tan só?, ¿a carne estaba un pouco insipida, non cres? ¡Vaia, teñen lubrigante e unha peza completa por persoa… e danche a repetir!.
No banquete, ágape para o menú dos ricos (ainda que xa se sabe que as vodas de ricos, con tanto bufette e nouvelle cousine é dunha fame inmensa e hai que ir a tomalo bocadillo no bar do lado), é onde o xurado asistente (depende da cantidade dos invitados: un invitado, un voto) vai a otorgarlle o aténtico valor ó evento. Xa pode a noiva ir recuberta de cristais de swaroski, a madriña cun traxe de Carolina Herrera que lle saca vinte anos do corpo, como o banquete non esté a altura do que esperan os comensais, aquilo vaise o garete.

E logo xurden os comentarios: “claro, gastaron todo en traxes e aforran en nos”, “todo che é escaparate, miña filla, ti vas a ir como fun eu, co traxe dos domingos que só o puxera tres veces pero de comer, vamos a por asta que caian de cú”.

A verdade é de que unha voda todo che é cotilleo e comida. E nos non íamos a ser menos. Comida non lles podemos ofrecer (por iso non vaian por ahí decindo de que somos uns cutres) pero o que é cotilleo…

Abrimos, pois, unha sección para vodas, bautizos e comunións. E que vostedes o disfruten.

A foto que acompaña este artigo foi donada por Lolecha. É do día da súa voda con Waldo Cerqueiras na parroquial de Santa Baia. Na galería facemos mención o tipo de traxes de noiva de cor escuro, tan típico desas épocas.