No ano 2001, cando estabamos a punto de rematar a investigacion sobre a represion en Vilagarcia, atopamos un nome que nos chamou a atencion, o de Miguel Magrache, el figuraba na lista que estaba nas laudas na fachada da Parroquial, entonces era un membro mais de aqueles, unicamente aqueles que homenaxeaban os fascistas…pois no, Miguel pertenecia a o sindicato da CNT, era moi novo, torturado polas forzas represivas no cuartel de falanxe. Obrigarono a enrolarse nas filas do “exercito nacional” e foi a o frente de batalla. A sua familia, pais e irmans, nunca mais superon ata que chegou a creacion de esa lista na porta da igrexa dos que morreron por dios e por España, encabezados sempre, claro está, por Jose Antonio Primo de Rivera, ali estaba o seu nome, pero nunca nadie lles contou a os seus pais donde quedaron os restos do rapaz inocente, que non cometeu delito algun. O door foi doble. Miguel era un defensor da libertad, os valores falangistas e franquistas nada tiñan que ver ca sua vida, tampouco ca sua morte.
Fai uns meses o seu sobriño, Moncho Magrache indicounos que lle gustaria saber donde estan os restos do seu tio. Escribimos a o Arquivo Militar de Guadalajara, nos enviaron documentacion de Miguel, no ano 1940 se atopaba en Figueras, (Cataluña) nun campo de concentracion, o tiñan de escolta (non se sabe de qué) e observaba unha moi boa conducta. Eso e todo. Pola nosa parte seguiremos buscando, investigando a vida de un vilagarcian maltratado polo seu pensamento ideoloxico ata despois da sua morte, o colocaron nun lugar que era visitado polos falanxistas cada 17 de Marzo, tamen cada vinte de Novembro polos amigos de Primo de Rivera.
Moncho o seu sobriño, arquiveiro do Faiado da Memoria, honra a sua familia buscando as huellas do irman do seu Pai, porqué e moi importante saber dos restos ultimos das nosas familias. Como todo o mundo, QUEREMOS SABER.
Por ultimo, nosos parabens a Moncho, o pasado dia tres estibo de cumpreanos. Apertas Monchiño.
