
Desde o monte da Tomada, o San Roque, mirabase O Carril en parte é toda a belleza da Illa de Cortegada


Desde o monte da Tomada, o San Roque, mirabase O Carril en parte é toda a belleza da Illa de Cortegada

Viviamos en Santa Lucia, o que quero contar tratase que cando estaba enferma, aparte de ser o centro de atencion da miña casa, refirome a que pasaba o dia leendo contos, maravillosos contos que acompañaron a miña infancia, era a mais pequena da casa. Logo a primeira hora da tarde, sempre se daba a mesma situacion. A miña aboa materna, se colocaba estratexicamente na porta da vivenda, casas baixiñas de outra Vilagarcia, cos brazos cruzados a miña aboa Maria vixiaba si chegaba algun cliente a o noso surtidor de gasolina, situado a uns metros da nosa casa. Era cando se daba a situacion que quero contar. Paraba o autobus procedente do Carril na sua parada, na casa de Jaime Montes, de el baixaba a miña outra aboa, Pepa a de Cortegada, toda vestida de negro, con un manto de flecos do mesmo color, casi sempre asomaban unhas enaguas que facian daño na vista de blancas que eran. traia duas cestas, unha en cada brazo, por separado a fruta da epoca, era moi amiga das cereixas e fresas, e noutra unhas galletas caseras que facia ela, ca nata da leite…¡Nunca nadie sera capaz de igualar aquel manxar¡.
Pepa era filla de Roque, cociñeiro dos barcos de TINTORE. Aquela xente cociñaba, non facia tonterias.
Hoxe cumprense (NO DOCUMENTO ERRAN NUN DIA)anos que Pepa nos deixou…no meu corazon, sigue presente porque a MEMORIA, a sua, sigue presente en min a traves dos tempos.

Na fotografia Angelina, aquela modista do Carril tan importante no mundo do patronaje e o diseño, na fotografia co seu home, as duas fillas e Carmen a sua irman.
O pai de Carmen e Angelina era Celestino Ramos, de Cortegada, morto no afundimento do barco Antonio Garcia.
A fotografia e no Bar Beiramar no Carril.

Roque Ramos naceu na illa de Cortegada. Alí tiña a súa casa, as súas fincas, o seu barco. Transcurrido o tempo casouse cunha veciña súa que, só un ano despois da voda, morría a consecuencia dun parto. Contan que Roque criou a nena, nacida daquel fatal alumbramento, metendoa nun forno de pedra que tiñan na casa.
Volveuse a casar con Dolores Cea, coa que tivo varios fillos. Roque morreu por causa dunha caida do cabalo na illa. Os fillos fóronse casando e marchando do lugar. Só quedou Pepa, a súa filla máis pequena que, en 1900, casouse con José, un veciño do Carril. A voda foi en Cortegada e cóntase de que os pasteles do convite encargáronllos a pastelería de Poyán, en Vilagarcía, e que, enriba, estaban malos e que a consecuencia daquelo moitos tiveron que utilizar a flora da illa da illa para limpar os efectos do que o corpo lle pedía desaloxar.
A parexa quédase a vivir en Cortegada, na casa de sempre. José vaise embarcado na compañía Transmediterránea, onde o irmán maior de Pepa tiña un cargo importante.
O 15 de agosto de 1905 recibe un telegrama no barco co remite da súa muller. Acababa de ter un fillo. E como eran moi ?orixinais? puxéronlle de nome, José.
Pouco tardaron en chegar pola illa os rumores das ideas dun ?grupo de notables? de Vilagarcía e contorna de que querían regalarlle a illa ó rei. E, claro, regaláronlla.
Pepa e o seu home eran propietarios de unha casa preciosa no mesmo corazon do Carril. polas mañás abría as contras e Cortegada estaba enfrente. Pero ela estaba na orela contraria. Era como sentirse dentro dun espello. Agora era parte da paisaxe que levaba ollando toda a súa vida desde a ?súa casa?. Nunca sentiu súa esta outra casa, nunca lle gustou. Tamén, como compensación a expropiación forzosa, déronlle unha cantidade de diñeiro coa recomendación de que o ingresase na ?banca Deza? propiedade dun daqueles notables que ofreceron o regalo. O pouco de ingresalo diñeiro na ?Deza? esta creba, quedándose con todo o diñeiro dos illanos que confiaran nos seus consellos. Agora xa estamos sen terras nen diñeiros.
Pero esta historia non podería rematar mal, pero como isto non é un conto nin unha película, senón que é un feito verdadeiro, as cousas acaban ben para quen non son os nosos protagonistas: os herdeiros da ?banca Deza? volveron a abrir outro banco en Santiago anos despois.
Na parte superior temos unha fotografía donada por Paca Berride, onde vemos a un grupo de mariscadoras traballando nos viveiros coa illa de Cortegada o fondo. Desde a dereita a esquerda temos a Carmen, Xefa e Paca Berride Teijeiro. A súa beira o seu home, González. Paca, que estaba embarazada de Chicho, deu a luz o día seguinte de sacar esta fotografía.

María Ramos Patiño nacida en la Isla de Cortegada (al menos, eran tres hermanos)
Cidadan residente e propietaria da Illa de Cortegada, filla de Manuel Ramos é Benita Patiño.
![]()
A sua identidade non figura nos arquivos das vitimas de Cortegada, pero asi o contan desde a sua familia.
Sra Pepa,así es como se le conocía.Año 1880 era la madre de Carmen Rey Formoso y suegra de Francisco Porto Codesido ,primer maquinista de “La Sarita”
Vivió en Cortegada y cuando se casó se traslado a la casa matriz de los Porto justo enfrente a la entrada del Balneario.Hoy desgraciadamente solo se conserva parte de la fachada.Saludos muchos!
Comentario por Juan Carlos Porto (16-10-2009 10:53)
Era abuela de mi abuelo Ramon Porto.Tuviera una casa en la Isla de CORTEGADA, y cuando los habitantes tuvieron que marcharse, a elle le dieron al cambio, el bar de la Estacion del Ferrocarril, todos los clientes que tenia, la querian mucho.No sabia escribir, pero nadie la enganaba, cuando le debian dinero, tenia una pizarra y marcaba con dibujos o palitos para saber quien le debia; Que tiempos aquellos
Comentario por margarita mosquera porto (02-11-2010 11:59)

Por quitar da Illa as mans privadas que durante tantos anos a expoliaron nos seus recursos naturais pra seguir facendo ricos a unhos cuantos. Primeiro a loita foi sacar das mans dos Borbons, cando a venderon a Cortegadasa, a loita se enfocou en facela parque natural de todos, publica. como está na actualidade.
A loita, a Comision foi encabezada por dous nomes, Xaquin Fernandez Rubido e Miguel Ruiz, irrenunciables e inquebrantables nos seus valores.

Un dos fillos do meu Tio Juan, Agustin, el fixo a sua vida laboral en Pasajes. Na imaxen vemos un retrato moi curioso de Agustin, se añadiu a imaxen unha fotografia en pequeno do seu pai, meu tio Juan Ramos, irman maios de Pepa, miña aboa.
Juan foi o fillo mais vello de Roque Ramos, propietario, de Cortegada, Juan naceu na Illa, a sua nai, Rosa morreu no parto, ao neno Juan o sacou adiante o seu Pai nunha loita titanica nun Xaneiro en que a vida nada ten que ver co que coñecemos na actualidade.
MEMORIA e moito AMOR para Roque, Juan é Agustin
![]()
Subidas en FEXDEGA, PRAIA DE COMPOSTELA, MUELLE DE FERRO E PERSOAS RECORDADAS.
En portada, Esther Araujo e Pepe Miguéns na Illa de Cortegada. Pepe tiña a chatarrería no Ramal, Esther vivía na rúa do río. Filla de Manolo Araujo, quen na II República era funcionario do concello,persona comprometida coa legalidade Constitucional, púxose en contra do golpe de estado. Prendérono e levárono a illa de San Simón. Logo levárono a Barbastro en calidade de prisioneiro.
A súa muller pasounas moradas con dúas nenas, unha de elas, a pequena Sonia, que a levou a súa tía avoa Consuelo, de Santa Lucía, irmá de Ramiro Araujo, a súa vez pai de Manolo.
Cando o liberaron, montou, co seu irmán Ramiro Araujo, quen fora da CNT e estivo metido nun zulo na súa casa de Trabanca Sardiñeira os tempos piores da represion, e logo preso na cárcere de Pontevedra, unha fragua de ferreiro na parte traseira do Concello, en outros tempos chamado Campo de Cabritas.
Os que somos daquí e temos unha idade, lembramos a Esther formando unha familia, casando con Quinso Oubiña. O único fillo de Concha e o seu home, foi quen se quedou coa mítica tenda de Oubiña, enfrente a escola do Quince e do Bagulleiro.
Despedimos Xullo, bos días, sexa cal sexa a hora en que leas isto.